EZINBESTEKO AFRIKA

Afrika Ezinbestekoa Nafarroako Filmotekara itzuliko da aurten ere, Afrikako eta diasporako titulu garaikide nabarmenekin. Cabo Verdetik, Senegaletik, Kenyatik eta AEBtik dokumentalak eta fikziozko filmak iristen zaizkigu, ibilbide luzea duten egile gazte eta profesionalenak, nazioarteko jaialdietan ikusleek eta kritikariek ezagutuak. Oro har, mugimendu zinematografiko original eta abangoardista baten erakusle dira. Genero, estetika eta estilo ugari ditu, eta itxuraz urrunak baina izugarri hurbilak diren bizitzak eta istorioak erakusten dizkigu. Bizi garen mundu azkar honetan, ordea, film hauek zarata mediatiko gorgarriak ahaztutako edo difamatutako horiek entzutearen garrantzia berresten dute.

Zikloa TCBrekin hasten dugu. The Toni Cade Bambara School of Organizing (2025), Louis Massiah eta Mónica Henríquez, Iruñean gurekin izango den editore eta zuzendaria. TCB Toni Cade Bambara idazle, zinemagile eta kultur aktibista garrantzitsuaren biografia dokumentala da. Umorez eta zorroztasun sakonez, afro-amerikar komunitatearen jabekuntzan aritzeko inspiratu zuen artista belaunaldi oso bat. Izenburu honek erakusten digu lotura diasporikoek garrantzi handia dutela errealitate beltzaren irudikapenean eta zinemak hezkuntzan eta gizarte-eraldaketan betetzen duen rolean.

Hanami, Denise Fernandesena, Caboverdiar errealismo magikoko opera prima magistrala da. Emigratzaileen irla bolkaniko batean kokatutako errotzeari eta oroimenari buruzko fabula poetiko eta biziki femenino honetan, Nanak bertan geratzeko eta bere jatorriari aurre egiteko kemena ikasten du. Neska gaztea ametsaren eta errealitatearen artean dabil, eritasuna, paisaia eta afektua identitatearen eta adiskidetzearen metafora gisa elkartzen diren unibertso intimo batean barrena. 


Mamadou Khouma Gueye (historialaria, aktibista eta errealizadorea) Liti Liti filmarekin egiten du jauzi dokumental luzera, non bere amari laguntzen dion Dakar kanpoaldean dagoen Guinaw Rail auzoa eraitsi ondoren desplazamendu behartuaren prozesuan. Gueyek beti mantentzen du distantzia justua eta balio-judizio sinplistetatik ihes egiten du, Senegalen generoaren bizitasuna erakutsiz. Dokumental ausarta eta lortua, non publikoak Senegalgo aurrerapenaren eta praktika neokolonialen giza prezioari buruz hausnartu behar duen.


Vincho Nchogu, nazioarte mailan produktore gisa ezaguna den kontalari multi-media eta artxibozain digitala, One Woman One Bra komedia dramatikoarekin aurkeztu da zuzendari gisa, mugarri historiko nazionalez betea:  Kenyan ekoitzitako 1. filma, Venezian hautatua, Sutherland Saria BFIn, eta bere herrialdea ordezkatuko duena Oscar ’27 sarietan. Protagonistaren antzezpen nabarmenarekin, filmak Kenyako gizartean emakumearen nortasunari eta kidetzari buruzko gaiak aztertzen ditu, familia-lotura sutsuen bidez egituratuta, baita GKEek Afrikan duten rol konplexua ere.

Beatriz Leal Riescok aurkeztu eta zuzentzen du zikloa. Afrikan, Asian eta Ekialde Hurbilean espezializatutako zinema eta artearen arloko ikertzailea, komisarioa eta kritikaria, AFRIKALDIA IFFko (Euskadi) programazio-zuzendaria, kritikaria eta komisario independentea da arte zentroetarako eta nazioko eta nazioarteko filmategietarako.